Świński raj, ludzkie piekło

Zatem zamierzam znokautować humanizm, dać kopniaka w krocze człowieczeństwu i prztyczka w nos cywilizacji.

Patrzysz na grill. Kiełbasa się skwierczy, kaszanka paruje, tłuszcz ścieka na rozżarzone węgielki. I nie wiesz, że to, co właśnie przypalasz – jeszcze niedawno było szczęśliwsze niż ty. Nie tylko dlatego, że świnia nie miała planu na życie. Nie tylko dlatego, że nie pisała doktoratu i nie znała Rilkego i nie rozróżniała wina wytrawnego od półsłodkiego. Ale dlatego, że jej mózg działał tak, jak powinien działać mózg. Czyli: zgodnie z rzeczywistością.

Szczycimy się, że jesteśmy koroną stworzenia. Że mamy największe mózgi w znanym wszechświecie. Statystycznie – nasz jest około siedmiu razy większy niż mózg świni.
Ale czy to naprawdę powód do dumy? A może właśnie w tym leży problem?  Czy nie jest to wybryk natury – ba choroba podobna do nadwagi albo wodogłowia czy przerostu innych narządów?

Mózg człowieka to dziwny przypadek. Tworzy systemy, idee, religie, wojny, depresje, sztuczne granice, piramidy finansowe i wielkie narracje. Produkuje język, który tworzy iluzję sensu i pozwala mówić rzeczy, które nie istnieją. To nie organ – to maszyna do halucynacji.

Świnia tych problemów nie ma. Jej mózg to organ użytkowy. Służy do życia, nie do filozofii. Nie zna idei „prawdy”, nie roztrząsa kwestii „bycia sobą”, nie przechodzi kryzysu tożsamości. Nie musi – bo jest dokładnie tym, czym jest. Rejestruje świat taki jakim on jest i tylko w takim stopniu jaki jest naprawdę potrzebny. Kontroluje świński organizm na najniższych praktycznych poziomach.

Natomiast nasze umysły: trawienie,  bicie serca,  równowaga hormonalna,  naprawa tkanek,  reakcje odpornościowe? 90 proc. funkcji życiowych odbywa się poza naszą świadomością. Nie wiemy, jak działają. Nie kierujemy nimi. Nie jesteśmy zarządcami ciała. Jesteśmy lokatorami, kierowcami samochodu, w którym co najwyżej wciskamy gaz, a o ruchach tłoków w cylindrach mamy w większości nikłe pojęcie.

Co nas zajmuje? Gadanie. Bez ustanku gadamy – głównie z samymi sobą. I właśnie przez to straciliśmy nie tylko kontakt ze sobą, ale i z rzeczywistością. To, co dzieje się w naszych głowach, nie służy już opisywaniu świata – ono go zastępuje. Zamiast widzieć – nazywamy. Zamiast wąchać – mówimy, że czujemy. Nie działamy – komentujemy, że coś powinno się wydarzyć.

Język, który kompletnie zdominował nasze umysły, to fałszywe narzędzie, kierujące się własnymi regułami: gramatyką, logiką i tą… tfu, ortografią. Opiera się na kategoriach: podmiot-orzeczenie, prawda-fałsz, tak-nie. Zdania muszą być spójne, niesprzeczne.

Opisując rzeczywistość, filtrujemy ją przez system reguł języka zbudowanego na logice, skąd mylne założenie, że świat jest logiczny. Bzdura! Rzeczywistość nie musi być jednoznaczna, niesprzeczna, zrozumiała i – co gorsza – nie musi być i nie jest wyrażalna w języku.

Rzeczywistość nie jest obiektywnym odkryciem, lecz projekcją języka. Świat nie funkcjonuje jak twierdzenie logiczne. Logika to barbarzyńskie narzędzie upraszczania, a nie odzwierciedlania rzeczywistości.

Świat może działać zupełnie inaczej: być i nie być jednocześnie, wynikać bez wyraźnej, a nawet jakiejkolwiek przyczyny, istnieć poza czasem, mieć wiele sprzecznych opisów. My, niewolnicy języka, narzucamy światu logikę, by zachować zdrowie psychiczne. Strategia racjonalna, ale fałszywa.

Bardziej prawdopodobne, że świat jest absurdalny jak sen dziecka, a my, gadające małpy, uparcie wmawiamy sobie jego spójność. Odrzucanie absurdu jako reguły świata w poszukiwaniu sensu, przypomina pijanego szukającego kluczy pod latarnią – nie tam, gdzie je zgubił, ale tam, gdzie jest jasno. Sens to latarnia. Absurd to ciemność, w której dzieje się prawdziwe życie.

Najlepszy przykład: ziemie jest płaska czy kulista? Ziemia nie ma jednej geometrii. Jej „kształt” zależy od tego, jak ją mierzysz, z jakiego poziomu i w jakim celu. Płaska i kulista to nie „prawda lub fałsz”, tylko różne punkty widzenia – oba potrzebne i oba prawdziwe w swoim kontekście.

Logika i sens nie przewidują takich kompromisów. Absurd – owszem. Jesteśmy niewolnikami milionów kłamstw, jak choćby te: „czas płynie”, „złamał serce”, „czuję ciężar decyzji”. Czas nie płynie, serce się nie łamie, a decyzje ważą mniej niż kromka chleba.

Wróćmy zatem do prawdziwych królowych rzeczywistości – świń. Nie mają problemu z „początkiem” i „końcem”, nie kontemplują „nieskończoności”, nie próbują ogarnąć „zawsze” i nie potrzebują pojęcia „zero”, żeby wiedzieć, że koryto świeci pustkami.

Świnki jedzą, śpią, kopulują, krzyczą, biegają, liżą, ryją, drapią się i odpoczywają. Rozpoznają dźwięki, zapachy, rytmy dnia i nocy. Wiedzą, kiedy jest dobrze, a kiedy źle – i nie muszą tego nazywać. Nie zadają pytań egzystencjalnych. Nie rozważają istnienia Boga, wartości życia ani społecznej akceptacji. Po prostu są – w pełnym, cielesnym, organicznym tu i teraz. Świnia niczego nie potrzebuje – poza wodą, błotem, żarciem i słońcem. To nie prymitywność, to zdrowie poznawcze. Świnia nie potrzebuje sensu życia, żeby być szczęśliwa.

Świnki nie zabijają dla idei. Nie mszczą się, nie walczą o zysk. Nie prowadzą wojen prewencyjnych ani gospodarczych. To nie one wymyśliły obozy koncentracyjne, nie zrzucały bomb na miasta, nie pisały ustaw rasowych i nie torturowały w imię postępu.

Rzeźnie, te ludzkie wynalazki optymalizujące masowe zabijanie, codziennie pochłaniają miliony świń. Taśma, ogłuszacz, nóż, hak, chłodnia – procedura bezosobowa i bezkrwawa dla ludzkiego oka. Nikt nie płacze, bo nikt nie widzi.

No i nie chodzi o różnicę w inteligencji, ale o moralność. Człowiek wymordował już miliardy świń. Świnie zabiły znikomą liczbę ludzi. Może czas przestać traktować świnię jak istotę niższą, a zacząć jak byt, który nigdy nie dopuścił się naszej zbrodni.

Smacznego. Ta kaszanka, którą z takim apetytem pałaszujesz, to rozdrobnione wnętrzności istoty, która w przeciwieństwie do ciebie, nigdy nikogo nie skrzywdziła i była szczęśliwa.